Sun10222017

Үйл явдлын тойм

Зарлал

Зарлал

Үндэсний төв архивын Кино, гэрэл зураг, дуу авианы...

АРХИВЫН ЕРӨНХИЙ ГАЗАРТ ГАЛЫН ГАМШГААС УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЭХ СУРГАЛТ БОЛЛОО

АРХИВЫН ЕРӨНХИЙ ГАЗАРТ ГАЛЫН ГАМШГААС УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЭХ СУРГАЛТ БОЛЛОО

 

Энэ сарын 04-ний өдөр Төрийн ордны Гамшгаас хамга...

АЖИЛЧДЫН ОРОН СУУЦНЫ ШАВ ТАВИХ ЁСЛОЛЫН  ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА БОЛЛОО

АЖИЛЧДЫН ОРОН СУУЦНЫ ШАВ ТАВИХ ЁСЛОЛЫН ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА БОЛЛОО

Хууль зүй, дотоод хэргийн яам, Архивын ерөнхий газ...

УВС АЙМГИЙН АРХИВЫН БАЙГУУЛЛАГЫН 60 ЖИЛИЙН ОЙ ТОХИОЖ БАЙНА

УВС АЙМГИЙН АРХИВЫН БАЙГУУЛЛАГЫН 60 ЖИЛИЙН ОЙ ТОХИОЖ БАЙНА

Увс аймагт Архивын байгууллага үүсч хөгжсөний түүх...

МОНГОЛ УЛСЫН ИХ СУРГУУЛЬТАЙ ХАМТРАН  АЖИЛЛАХ ГЭРЭЭ БАЙГУУЛЛАА

МОНГОЛ УЛСЫН ИХ СУРГУУЛЬТАЙ ХАМТРАН АЖИЛЛАХ ГЭРЭЭ БАЙГУУЛЛАА

Өчигдөр буюу 2017 оны 09 дүгээр сарын 04-ний өдөр ...

НИЙТИЙН ХЭВ ЖУРАМ ХАМГААЛАХ АЛБА. МОРЬТ ЭРГҮҮЛ. 1921-1990 ОН

НИЙТИЙН ХЭВ ЖУРАМ ХАМГААЛАХ АЛБА. МОРЬТ ЭРГҮҮЛ. 1921-1990 ОН

Цагдаагийн ерөнхий газрын Төв архивын

Тусгай төрлий...

Back АМАРБАЯСГАЛАНТ ХИЙДИЙН МАНАЛЫН СҮМ

АМАРБАЯСГАЛАНТ ХИЙДИЙН МАНАЛЫН СҮМ

  • PDF

Маналын сүмийг 1730-1737 онуудад барьсан бөгөөд энэ сүмд Буддагийн шашны анагаах ухааныг дэлгэрүүлэгч Манал “оточ” бурханыг байрлуулж тахиж байжээ. Буддагийн шашны ёсонд анагаах ухааны ёсыг сахих, ургамлын үндсээр эм хийх эмийн дөрвөн үндэслэл нь эрт дээр үеэс уламжлан иржээ.

Анагаах ухааныг эрхэмлэх ёс:

Анагаах ухааны ёсыг сахих ёс, онолыг үзэх сургуулийг шашны ёсонд Манба гэдэг байжээ. Манбын ёсонд анагаах ухааны бурхан нь Манал гэдэг байна. Иймд 1748 онд Амарбаясгалант хийдэд анагаах ухааны сургууль байгуулж тусгай дацан сургуультай болсон бөгөөд ургамлаар эм хийх ажилд чухал нөлөө үзүүлжээ. Анхдугаар богд өндөр гэгээн Занабазарын эцэг Түшээт хаан Гомбодоржийн өвөг дээдэс болох Автай хаанаас хойш Манал бурханыг шүтэж тусгай сүм байгуулахыг хүсдэг байжээ. Түүнийг үндэслэн Амарбаясгалант хийд байгуулах үед шар ордны гол хэсэг болох шар хэрмийн дотор Маналын сүмийг байгуулсан байна.


Тус сүмийн дотоод байршилт:

Маналын сүмийн дотор зүүн талд урт дүнзэн ширээн дээр Манал бурхан хэмээх анагаах ухааны хаан хэмээгч эмч нарын найман бурханыг байрлуулжээ.

Үүнд: 1. Цанида

2. Даян

3. Сэрсэндэмбэд

4. Мин-Чин

5. Чойдог

6. Чойжамц

7. Биндэр Манал

8. Шагжтөв

Эдгээр бурхадыг анагаах ухааны найман бурхан оточ Манал гэдэг юм. Маналын сүмийн нэг нандин бурхан бол Чагданжандонсэдэд /цагаан шүхэрт/ юм. Энэ бурханыг мянган мэлмийтэй, мянган мутартай гэдэг бөгөөд Гомбо Очирваань зэрэг бурхадыг дагуулан хамт зурсан байна. Маналын сүмийг 1797 он, 1826 он, 1860 онуудад сэлбэн зассан байна.

Байршилт: Цогчин дуганы баруун хойд өнцөгт IY богдын шарилын сүмийн урд талд, Зуугийн сүмийн урд талын талбайг баруун талаас нь хааж баруун талдаа 2 метр орчим зайтай шар хэрмийн дотор оршино.

Барилгын бүтэц: Тэгш хэмийн хөндлөн чиглэлд даацтай модон каркас бүтээцтэй. Дагширжуулсан шороон дээр шууд шохойн бэлтгэл дээр өрсөн 3 тал тоосгон ханыг шалнаас дээш 1 метр орчим өндөрт чулуун эмжээрээр эмжиж каркасны дээд яс мод хүртэл өржээ. 2,30 метр төвшингөөс дээш 5 үе шохойн аарц хийж нягтруулсан хөрсөн дээр шохойн бэлтгэл 20мм орчим зузаантай хийж түүн дээрээ хөх тоосгон баганан суурийг захын 2 баганын хооронд нэгдмэл суурь болгон хийж өгчээ. 15 үе тоосгон суурин дээр баганы доорхи боржин чулууг байгалийн чулуугаар чигжиж суурилуулсан байна.

ЗТБА-д 1980 онд сэргээн засварласан зураг хадгалагдаж байна.

МЭДЭЭГ БЭЛТГЭСЭН:

ЗТБА-ЫН САН ХӨМРӨГЧ Н.ӨЛЗИЙЖАРГАЛ

Сүүлд шинэчлэгдсэн: 2017 оны 9-р сарын 28, Пүрэв гариг, 12:19

Add comment

Security code
Refresh